<?xml version="1.0" encoding="utf8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/tipitaka-latn.xsl"?>
<TEI xml:lang="pi-Latn">
<teiHeader></teiHeader>
<text>
<front></front>
<body>

<p rend="chapter">Uttaravinicchaya-ṭīkā</p>

<p rend="subsubhead">Ganthārambhakathāvaṇṇanā</p>

<p rend="hangnum">(Ka)</p>

<p rend="gatha1"> Devātidevaṃ <pb ed="M" n="2.0401" /><pb ed="V" n="2.0313" /> sugataṃ, devabrhmindavanditaṃ;</p>

<p rend="gathalast">Dhammañca vaṭṭupacchedaṃ, natvā vaṭṭātitaṃ gaṇaṃ.</p>

<p rend="hangnum">(Kha)</p>

<p rend="gatha1"> Vandanāmayapuññena, kammena ratanattaye;</p>

<p rend="gathalast">Chetvā upaddave sabbe, ārabhissaṃ samāhito.</p>

<p rend="hangnum">(Ga)</p>

<p rend="gatha1"> Therena <hi rend="bold">buddhadattena,</hi> racitassa samāsato;</p>

<p rend="gathalast"><hi rend="bold">Saṃvaṇṇana</hi>masaṃkiṇṇaṃ, uttarassa yathābalaṃ.</p>

<p rend="bodytext" n="1"><hi rend="paranum">1</hi><hi rend="dot">.</hi> Athāyamācariyo attano viracite vinaye tassupanissaye vinayapiṭake ca bhikkhūnaṃ nānappakārakosallajananatthaṃ parivāraṭṭhakathāyañca āgatavinicchayaṃ saṅgahetvā uttarapakaraṇaṃ vaṇṇayitukāmo <pb ed="V" n="2.0314" /> paṭhamaṃ tāva antarāyanivāraṇena yathādhippetasādhanatthaṃ ratanattayaṃ vandanto āha <hi rend="bold">‘‘sabbasattuttama’’</hi>ntiādi.</p>

<p rend="bodytext">Pakaraṇārambhe ratanattayavandanāpayojanaṃ tattha tatthācariyehi bahudhā papañcitaṃ, amhehi ca vinayavinicchayavaṇṇanāyaṃ samāsato dassitanti na taṃ idha vaṇṇayissāma. Pakaraṇābhidheyya karaṇappakārapayojanānipi <pb ed="M" n="2.0402" /> tattha dassitanayānusārena idhāpi veditabbāni. Sambandhādidassanamukhena anuttānapadavaṇṇanamevettha karissāmi.</p>

<p rend="bodytext">Jinaṃ, dhammañca, gaṇañca vanditvā uttaraṃ dāni karissāmīti sambandho. Kiṃvisiṭṭhaṃ jinaṃ, dhammaṃ, gaṇañca vanditvāti āha <hi rend="bold">‘‘sabbasattuttama’’</hi>ntiādi. Tattha <hi rend="bold">sabbasattuttama</hi>nti pañcasu kāmaguṇesu sattā āsattā visattā laggitāti <hi rend="bold">sattā,</hi> paramatthato sattapaññattiyā upādānabhūtā upādānakkhandhā vohārato khandhasantatiṃ upādāya paññattā sammuti ‘‘sattā’’ti vuccanti. Te pana kāmāvacarādibhūmivasena, nirayādipadesavasena, ahetukādipaṭisandhivasenāti evamādīhi anantapabhedā. Tesu khīṇāsavānaṃ yathāvuttanibbacanatthena sattavohāro na labbhati. Tathāpi te bhūtapubbagatiyā vā taṃsadisattā vā ‘‘sattā’’ti vuccanti. Sabbe ca te sattā cā ti <hi rend="bold">sabbasattā</hi>. Uddhaṭatamattā, uggatatamattā, seṭṭhattā ca <hi rend="bold">uttamo,</hi> sabbasattānaṃ lokiyalokuttarehi rūpārūpaguṇehi uttamo, sabbasattesu vā uttamo pavaro seṭṭhoti <hi rend="bold">sabbasattuttamo. ‘‘Jina’’</hi>nti etassa visesanaṃ.</p>

<p rend="bodytext">Punapi kiṃvisiṭṭhanti āha <hi rend="bold">‘‘dhīra’’</hi>nti. <hi rend="bold">Dhī</hi> vuccati paññā, tāya īrati vattatīti <hi rend="bold">dhīro,</hi> taṃ. Tādibhāvena indakhīlasineruādayo viya aṭṭhalokadhammasaṅkhātena bhusavātena akampiyaṭṭhena, catuvesārajjavasena sadevake loke kenaci akampanīyaṭṭhena ca <hi rend="bold">dhīraṃ,</hi> dhitisampannanti attho. Idampi tasseva visesanaṃ.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Vanditvā</hi>ti kāyavacīmanodvārehi abhivādetvāti attho, yathābhuccaguṇasaṃkittanena thometvā. <hi rend="bold">Sirasā</hi>ti bhattibhāvanatuttamaṅgena karaṇabhūtena. Iminā visesato <pb ed="M" n="2.0403" /> kāyapaṇāmo dassito, guṇasaṃkittanena vacīpaṇāmo, ubhayapaṇāmehi nānantariyakatāya manopaṇāmopi dassito ca hoti.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Jina</hi>nti <pb ed="V" n="2.0315" /> devaputtakilesābhisaṅkhāramaccukhandhamārasaṅkhāte pañcavidhe māre balavidhamanasamaucchedapahānasahāyavekallanidānopacchedavisayātikkamavasena pañcahi ākārehi jitavāti <hi rend="bold">jino,</hi> taṃ.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">‘‘Dhamma’’</hi>nti etassa nibbacanādivasena atthavinicchayo heṭṭhā dassitova. <hi rend="bold">Adhammaviddhaṃsa</hi>nti dhammasaṅkhātassa kusalassa paṭipakkhattā <hi rend="bold">adhammo</hi> vuccati akusaladhammo, taṃ akusalasaṅkhātaṃ adhammaṃ viddhaṃseti vināseti pajahati tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇappahānenāti <hi rend="bold">adhammaviddhaṃso,</hi> sapariyattiko navalokuttaro dhammo. Pariyatti hi pañcannaṃ pahānānaṃ mūlakāraṇattā phalūpacārena tathā vuccati, taṃ adhammaviddhaṃsaṃ. ‘‘Dhamma’’nti etassa visesanaṃ.</p>

<p rend="bodytext"><hi rend="bold">Gaṇa</hi>nti aṭṭhannaṃ ariyapuggalānaṃ samūhaṃ, saṅghanti attho. <hi rend="bold">Aṅgaṇanāsana</hi>nti attano nissayaṃ aṅganti matthentīti <hi rend="bold">aṅgaṇā,</hi> kilesā rāgadosamohā, te aṅgaṇe nāseti yathāyogaṃ tadaṅgavikkhambhanasamucchedapaṭippassaddhinissaraṇappahānehi pajahatīti <hi rend="bold">aṅgaṇanāsano,</hi> taṃ. ‘‘Gaṇa’’nti etassa visesanaṃ.</p>

<p rend="bodytext" n="2"><hi rend="paranum">2</hi><hi rend="dot">.</hi> Mayā vinayassa yo sāro vinicchayo racito, <hi rend="bold">tassa</hi> vinicchayassāti yojanā. Natthi tassa uttaroti <hi rend="bold">anuttaro,</hi> sabbesu vinicchayesu, sabbesaṃ vā vinicchayānaṃ anuttaro uttamo vinicchayoti <hi rend="bold">sabbānuttaro,</hi> taṃ. <hi rend="bold">Uttaraṃ</hi> pakaraṇaṃ idāni karissāmīti yojanā.</p>

<p rend="bodytext" n="3"><hi rend="paranum">3</hi><hi rend="dot">.</hi><hi rend="bold">Bhaṇato</hi>ti bhaṇantassa paguṇaṃ vācuggataṃ karontassa. <hi rend="bold">Paṭhato</hi>ti paṭhantassa vācuggataṃ sajjhāyantassa. <hi rend="bold">Payuñjato</hi>ti tattha <pb ed="M" n="2.0404" /> pakārena yuñjantassa, taṃ aññesaṃ vācentassa vā. <hi rend="bold">Suṇato</hi>ti parehi vuccamānaṃ suṇantassa. <hi rend="bold">Cintayato</hi>ti yathāsutaṃ atthato, saddato ca cintentassa. ‘‘Abuddhassa buddhivaḍḍhana’’nti vattabbe gāthābandhavasena vibhattilopo. <hi rend="bold">Abuddhassa</hi> bālassa vinaye appakataññuno bhikkhubhikkhunijanassa. <hi rend="bold">Buddhivaḍḍhanaṃ</hi> vinayavinicchaye paññāvuddhinipphādakaṃ. Atha vā <hi rend="bold">buddhassa</hi> vinicchaye kataparicayattā paññavato janassa <hi rend="bold">buddhivaḍḍhanaṃ</hi> buddhiyā paññāya tikkhavisadabhāvāpādanena bhiyyobhāvasādhakaṃ. <hi rend="bold">Paramaṃ</hi> uttamaṃ <hi rend="bold">uttaraṃ</hi> nāma <pb ed="V" n="2.0316" /> pakaraṇaṃ <hi rend="bold">vadato</hi> kathentassa <hi rend="bold">me</hi> mama santikā <hi rend="bold">niratā</hi> vinicchaye, tīsu sikkhāsu vā visesena ratā <hi rend="bold">nibodhatha</hi> jānātha sutamayañāṇaṃ abhinipphādethāti sotujanaṃ savane niyojeti.</p>
</body>
<back></back>
</text>
</TEI>
